Voor wie

Het artikel, zonder de pagina eromheen

Pagina-meubilair is niet alleen visuele rommel: het is tekst die een schermlezer voorleest en een lezer moet overslaan. Het clipvenster toont het artikel op zichzelf, in het lichte of donkere thema van je browser, en er draaien geen scripts van de pagina in mee. Wat je opslaat is platte tekst die elk hulpmiddel aankan.

Waarom een pagina lastig leest

Voordat het artikel begint, staan er een cookiemelding, een aanmeldbalk, een menu met twintig rubrieken en een blok met aanbevelingen. Met een schermlezer hoor je dat allemaal, elke keer opnieuw, en bij lange pagina’s komt dezelfde rubriekenbalk tussen de secties terug. De weg naar de eerste echte alinea is telkens hetzelfde traject.

Wie met vergroting of een aangepast contrast leest, loopt tegen iets anders aan: bij hoge zoom schuift de opmaak in elkaar, blijft een balk over de tekst hangen en springt de pagina terug zodra er iets nalaadt. Een leesmodus in de browser lost dat soms op, maar hij mist juist de tabellen en codeblokken waar het om ging.

Wat het vermoeiend maakt, is dat elke site het anders doet. De ene zet het menu bovenaan, de andere aan de zijkant, de derde herhaalt het tussen de secties, en bij elke nieuwe pagina begin je opnieuw met uitzoeken waar de tekst eigenlijk staat. Een clip heeft altijd dezelfde vorm: een kop, dan de tekst, in de volgorde die de pagina zelf aanhield. Dat je die vorm kent voordat je begint, scheelt bij elke pagina hetzelfde stukje werk.

Wat de leesweergave doet

Toont de clip als gewone tekst, zonder Markdown-tekens, met kopjes, tabellen en werkende links
Volgt de licht- en donkerinstelling van je browser
Vergroot tot een venster van driekwart scherm, zodat de pagina erachter zichtbaar blijft
In het clipvenster draaien geen scripts van de pagina mee
Het opgeslagen bestand is platte tekst, leesbaar voor elke schermlezer of leeshulp
De hele extensie is met het toetsenbord te bedienen; Alt+Shift+M haalt op zonder het venster te openen
De kopniveaus blijven staan zoals de pagina ze gebruikte, dus navigeren op kop werkt in je eigen lezer
Tabellen en codeblokken blijven staan – precies wat een leesmodus in de browser meestal weglaat

De leesweergave: dezelfde clip, zonder Markdown-tekensdigitoegankelijk.nl/aanpak

Toegankelijkheid in vier stappen

1. Bepaal welke websites en apps onder het besluit vallen.
2. Laat onderzoeken hoe toegankelijk ze nu zijn.
3. Publiceer een toegankelijkheidsverklaring.
4. Verbeter wat niet voldoet, en leg vast wanneer.

Een verklaring is verplicht, ook als nog niet alles voldoet.

Instellen om rustig te lezen

Er is hier weinig in te stellen, en dat is de bedoeling. Deze zes stappen halen het meeste werk weg tussen een pagina openen en hem kunnen lezen.

Installeer de extensie en zet het icoon vast in de werkbalk, zodat het altijd op dezelfde plek staat.
Open chrome://extensions/shortcuts en controleer dat Alt+Shift+M eraan hangt. Met die toets haal je een pagina op zonder muis en zonder dat er een venster opengaat waar je doorheen moet.
Open Opties via een rechtermuisklik op het icoon en zet wat een klik op het icoon doet op “clipvenster tonen”. Dat venster is de leesplek: het toont het artikel zonder de pagina eromheen.
Wissel in het venster naar de leesweergave. Daar staat de tekst zonder Markdown-tekens, met kopjes, tabellen en werkende links, in het licht- of donkerthema dat je browser gebruikt.
Vergroot het venster tot ongeveer driekwart scherm als je meer regels tegelijk wilt zien. De zoom van je browser werkt gewoon; er is geen aparte lettergrootte-instelling die je apart moet bijhouden.
Sla op wat je later nog wilt lezen, in een map naar keuze. Het bestand is platte tekst, dus je opent het in de lezer waarin jij de grootte, het contrast en de stem bepaalt.

Instellingen voor rustig lezen

Deze waarden gaan uit van lezen en niet van archiveren: zo min mogelijk tekst die geen inhoud is, en zo min mogelijk dat je moet aanraken.

Instelling	Waarde	Waarom juist deze
Klik op het icoon	Clipvenster tonen	Het venster is hier de leesplek en geen tussenstap
Sneltoets	`Alt+Shift+M`	Ophalen zonder muis, en zonder dat er iets opengaat waar je doorheen moet
Afbeeldingen	Overslaan bij lange teksten	Elke afbeelding is een onderbreking; zonder plaatjes loopt de tekst door
Frontmatter	Alleen `title` en `source` aan	Boven de tekst wil je één regel context, geen blok velden om doorheen te lezen
Selectie	Selecteren bij lange pagina’s	Één hoofdstuk lezen begint met één hoofdstuk ophalen
Bestemming	Eén leesmap	Wat je bewaart om later te lezen, hoort op één plek te staan die je kent
Thema	Dat van je browser	Er is geen aparte schakelaar; het venster volgt wat je toch al hebt ingesteld

De kopstructuur die de notitie overhoudteen opgehaalde richtlijnpagina

# Succescriterium 1.4.3: Contrast (minimum)

## Bedoeling
## Voordelen
### Mensen met een visuele beperking
### Mensen met kleurenblindheid
## Voorbeelden
## Verwante criteria

Zeven kopjes op drie niveaus, in de volgorde die de pagina zelf aanhield.
Navigeren op kop werkt binnen de notitie omdat de niveaus niet zijn platgeslagen.

Drie manieren van lezen

Een lang artikel dat gewoon doorloopt

Je opent een artikel dat begint met een cookiemelding, een aanmeldbalk en een menu met twintig rubrieken. Je drukt op Alt+Shift+M en leest verder in het clipvenster: kop, tekst, tussenkopjes, in de volgorde die de pagina zelf aanhield.

Wat verdwenen is, is niet alleen visuele rommel. Het is tekst die een schermlezer voorleest en die je bij elke nieuwe pagina opnieuw moet passeren – en bij lange pagina’s komt diezelfde rubriekenbalk tussen de secties terug.

Een pagina met een tabel die je nodig hebt

De leesmodus van je browser laat de tabel weg, en juist daar stond wat je zocht. Het clipvenster laat hem staan: de kolommen blijven kolommen en de codeblokken blijven codeblokken.

Dat is het verschil tussen “het artikel schoonvegen” en “alles wat geen artikel is weghalen”. De eerste aanpak gooit soms de inhoud weg; de tweede laat staan wat er stond, ook als het geen lopende tekst is.

Lezen in je eigen lezer, met je eigen stem

Je slaat de clip op en opent hem later in de editor of leesapp waar je lettergrootte, contrast en voorleesstem al goed staan. De kopstructuur is intact, dus navigeren op kop werkt, en er draaien geen scripts van de site in mee.

Wat je daarmee krijgt is voorspelbaarheid: elk bestand heeft dezelfde vorm, ongeacht welke site het ooit was. Dat is precies wat op het web zelf ontbreekt.

Tegenover de gebruikelijke manieren

Een rommelige pagina leesbaar maken kan op vijf manieren. Ze werken allemaal, en ze kosten allemaal iets – deze ook.

Hoe het nu gaat	Wat je krijgt	Wat het kost
De leesmodus van de browser	Het artikel, in één klik	Laat tabellen en codeblokken vaak weg, en werkt niet op elke pagina
Alles selecteren en in een kladblok plakken	Kale tekst, zonder afleiding	De kopstructuur verdwijnt, dus navigeren op kop kan niet meer
Zoomen en het contrast aanpassen	Grotere letters, meteen	De opmaak schuift in elkaar en de tekst blijft tussen de menu’s staan
Een leesdienst of later-lezen-app	Het artikel, netjes, op je apparaten	Een account en een dienst in het pad, en niet elke pagina wordt geaccepteerd
Clean Clipper	Het artikel in een venster, en als plat tekstbestand	Leest niets voor en verandert de pagina eronder niet – dat blijft je eigen hulpmiddel

Als het lezen niet lukt

Er komt niets in het venster

Op een overzichtspagina, een tijdlijn of een zoekresultaat is er geen artikel om op te schonen, en dat meldt de extensie ook: boven ongeveer een kwart links stopt de extractie. Klik door naar het stuk zelf. Op chrome://-pagina’s en in de extensiestore gebeurt er helemaal niets, want daar verbiedt de browser elke extensie te draaien.

De helft van de tekst ontbreekt

Bij een pagina die de rest pas na “lees verder” of na een klik op een tabblad toont, staat die rest op het moment van ophalen niet in de pagina. Klap het open en haal opnieuw op. Dit is ook het geval waarin een leesmodus vaak stilletjes hetzelfde doet, alleen zonder het te zeggen.

Kan ik het lettertype of de regelafstand aanpassen?

Niet in het clipvenster: daar zitten geen instellingen voor lettertype, regelafstand of contrast in. De zoom van je browser werkt wel, en het opgeslagen bestand is platte tekst, dus in je eigen editor of leesapp bepaal je alles zelf. Dat is met opzet zo: één plek waar je die instellingen bijhoudt is beter dan twee.

Wordt de tekst voorgelezen?

Nee, de extensie leest niets voor en vervangt geen schermlezer. Wat ze doet, is de tekst leveren waar jouw eigen hulpmiddel mee overweg kan: zonder navigatie ertussen, met de kopniveaus intact en zonder scripts van de pagina. Het voorlezen zelf blijft het werk van het programma dat je daar al voor gebruikt.

Wat het niet doet

Het leest niets voor en vervangt geen schermlezer: het levert schone tekst waar jouw eigen hulpmiddel mee overweg kan. Het verandert ook niets aan de pagina zelf – de site eronder blijft zoals hij was. Er zitten geen instellingen voor lettertype, regelafstand of contrast in het clipvenster; dat regelt je browser of je leesprogramma. En op een pagina zonder artikel valt niets op te schonen, wat de extensie dan ook zegt.

Aan Chrome toevoegen – gratisVolledig gratis, zonder account en zonder limiet.

Vragen

Blijven links werken in de leesweergave?

Ja, als werkende links. Afbeeldingen worden getoond, of weggelaten als je afbeeldingen op “overslaan” hebt gezet.

Kan ik de tekst groter maken?

Ja. Het clipvenster volgt de zoom van je browser, en het opgeslagen bestand opent in elke lezer waar jij de grootte bepaalt.

Leest het de pagina voor?

Nee. Het levert schone tekst op waar je eigen schermlezer of leeshulp mee overweg kan zonder over navigatie te struikelen.

Werkt het met het toetsenbord?

Ja. Alt+Shift+M haalt de pagina op zonder het venster te openen, en de knoppen in het clipvenster zijn met tab te bereiken.

Volgt het mijn donkere thema?

Ja. Het clipvenster volgt de licht- of donkerinstelling van je browser; er is geen aparte schakelaar die je apart moet bijhouden.

Blijven de kopniveaus bruikbaar om te navigeren?

Ja. De kopniveaus blijven staan zoals de pagina ze gebruikte, dus navigeren op kop werkt in het opgeslagen bestand. Lege kopjes – een veelvoorkomend restant van navigatieblokken – vervallen, zodat je niet op koppen zonder inhoud stuit.

Waarin verschilt dit van de leesmodus van mijn browser?

Een leesmodus veegt het artikel schoon en laat daarbij vaak tabellen en codeblokken weg. Hier gaat alles weg wat geen artikel is, en blijft staan wat er stond – ook als dat een tabel is. Bovendien houd je er een bestand aan over, en een leesmodus niet.

Kan ik instellen hoe groot de letters zijn?

Niet in het clipvenster zelf; dat volgt de zoom van je browser. In het opgeslagen bestand bepaal je alles in je eigen editor of leesapp – lettertype, regelafstand, contrast en stem – en dat is één plek in plaats van twee.

Draaien de scripts van de pagina mee in het venster?

Nee. Het clipvenster toont de omgezette tekst en niets van de pagina zelf: geen scripts, geen banners, geen elementen die tijdens het lezen verspringen of iets bijladen.

Verandert het iets aan de pagina zelf?

Nee. De site eronder blijft precies zoals hij was; er wordt niets aangepast, geblokkeerd of verborgen. De extensie leest wat er staat en zet dat om – wat er in het tabblad gebeurt, verandert daar niet door.