Voor wie

Van leeslijst naar notities die je houdt

Studiemateriaal verdwijnt als het blok voorbij is: de leeromgeving sluit, de link rot weg en de pdf staat achter een login die je niet meer hebt. Een clip is platte tekst met de bron erbij, en die opent over tien jaar nog in elke editor. Selecteer je iets op de pagina, dan wordt alleen die selectie opgehaald.

Waarom je aantekeningen verdampen

Aan het eind van het blok gaat de leeromgeving dicht en zijn de leesteksten weg. De links die je in een document had geplakt wijzen een jaar later naar een foutpagina of naar een herschreven versie waarin de alinea die je citeerde niet meer staat. Bij het tentamen merk je dat je vooral verwijzingen hebt bewaard en geen tekst.

Wat je wél kopieerde, is meestal rommelig. Uit de browser plakken levert een cookiemelding, een menubalk en drie “lees ook”-koppen op, en de tabel uit het hoofdstuk is onderweg uit elkaar gevallen. Dat opschonen kost per pagina een paar minuten, dus doe je het niet, en dan is de notitie later moeilijk te lezen.

Het derde probleem komt pas bij het afstuderen. Alles wat in de gereedschappen van de instelling staat – de leeromgeving, de opslag die bij je studentenaccount hoort, de notitie-app waar de opleiding een licentie voor had – hangt aan een account dat een paar maanden na je laatste tentamen wordt opgeheven. Wat op dat moment als gewoon tekstbestand op je eigen schijf staat, houd je; de rest exporteer je in die laatste weken of ben je kwijt.

Wat je overhoudt

• Selecteer een passage en alleen de selectie wordt opgehaald – handig om een definitie te citeren
• Elke notitie draagt de bron-URL, dus verwijzen kost later geen zoekwerk
• De publicatiedatum wordt gelezen waar de pagina er een draagt, en blijft anders leeg
• Werkt met Obsidian, Logseq, Joplin of gewoon een map met bestanden
• De leesweergave laat de clip zien zonder Markdown-tekens voordat je opslaat
• Tabellen met begrippen, eenheden of jaartallen blijven leesbaar in plaats van te breken
• Geen account, geen aanmelding en geen limiet op het aantal pagina’s – ook niet in een tentamenweek
• De extensie doet geen enkel netwerkverzoek, dus wat je leest en ophaalt blijft tussen jou en je eigen schijf

## Eerste hoofdwet

De verandering van de inwendige energie van een systeem is gelijk aan de
toegevoerde warmte min de door het systeem verrichte arbeid:

    ΔU = Q − W

| grootheid | symbool | eenheid |
| --- | --- | --- |
| inwendige energie | U | J |
| warmte | Q | J |
| arbeid | W | J |

Inrichten voor een studieblok

Tien minuten aan het begin van het blok, en daarna kost elke bron één toetsaanslag. De kern is: één map per vak, en een bestandsnaam waarin je later iets terugvindt.

1. Installeer de extensie en open Opties met een rechtermuisklik op het icoon. Zet de bestemming op een map op je schijf en maak daarin per vak een submap aan.
2. Zet het sjabloon voor de bestandsnaam op {date}-{title}. Aan het eind van het blok staat je map dan op volgorde van wanneer je iets las, en dat is meestal de volgorde van de collegereeks.
3. Laat in de frontmatter title, source en date aan staan. Het adres is wat je bij een verwijzing nodig hebt, en zonder dat veld ben je bij het schrijven van je verslag weer aan het zoeken.
4. Laat de klik op het icoon voorlopig het voorbeeldvenster openen. Zolang je nog leert wat er precies wordt opgehaald, wil je het zien; als je dat eenmaal weet, zet je het op “opslaan in map” en verdwijnt het venster.
5. Oefen één keer met selecteren: markeer op een hoofdstukpagina alleen de definitie die je nodig hebt en haal de selectie op. De schakelaar boven in het venster laat zien of je naar de hele pagina of naar je selectie kijkt.
6. Voeg een regel toe voor het adres van je leeromgeving, met de submap van het vak als bestemming, zodat materiaal daaruit vanzelf op de goede plek belandt.
7. Neem die ene map op in je back-up, of zet hem in een map die met je clouddienst meesynchroniseert. Het zijn tekstbestanden, dus dat kost bijna geen ruimte.

Instellingen voor studenten

Studiemateriaal wil iets anders dan werk: het moet vier jaar later nog te openen zijn, ook zonder de leeromgeving en zonder de extensie.

## Wet van behoud van impuls

Voor een gesloten systeem geldt dat de som van de impulsen voor en na de
botsing gelijk is.

[afbeelding overgeslagen: formule-impuls.png]

Bij een volkomen elastische botsing blijft ook de kinetische energie behouden.

De formule stond als plaatje op de pagina en niet als tekst. Met afbeeldingen
aan was hier een link blijven staan; met "overslaan" staat er niets. Beide
keren is de formule zelf geen tekst die je kunt doorzoeken.

Drie momenten in een blok

Een definitie die je in je samenvatting wilt

Je leest een hoofdstukpagina en komt de definitie tegen die op het tentamen vast terugkomt. Je selecteert die twee alinea’s met de tabel eronder en haalt alleen de selectie op. Het bestand belandt in de map van het vak, met de datum vooraan en het adres van de pagina in de kop.

In de tentamenweek zoek je in die map op het begrip en vindt de definitie terug in de bewoording van de bron, niet in je eigen half onthouden parafrase. En omdat het adres erbij staat, kun je in twijfelgevallen nog naar de oorspronkelijke pagina.

De leeromgeving die na het blok dichtgaat

De leesteksten van dit blok staan achter de login van je opleiding. Je bent ingelogd, dus ze staan gewoon op je scherm; je haalt ze op in de weken dat je ze toch leest. Elk bestand draagt de titel, het adres en de datum die de pagina opgaf.

Drie maanden later is het vak afgesloten en zijn de pagina’s niet meer bereikbaar. De teksten staan bij jou, als gewone bestanden, en blijven doorzoekbaar met elk zoekprogramma – ook wanneer je studentenaccount ooit wordt opgeheven.

Een samenvatting die je met z’n drieën maakt

Jullie verdelen de hoofdstukken en halen elk je deel op als .md-bestanden. Die stuur je gewoon door: het zijn tekstbestanden, dus de ander heeft er geen extensie en geen account voor nodig, en ze openen in elke editor of notitie-app die Markdown leest.

Omdat elk bestand zijn bron in de kop draagt, weet je bij het samenvoegen van wie welk stuk kwam en waar het vandaan komt. Een schermafbeelding in een groepschat heeft dat niet, en die is een week later ook niet meer terug te vinden.

Tegenover hoe het meestal gaat

Iedereen bewaart studiemateriaal op een van deze manieren, en meestal op alle vijf tegelijk. Wat elke manier oplevert, en wat je ervoor inlevert:

Als het misgaat

Ik heb de inlogpagina opgehaald in plaats van de tekst

Dan was je op dat moment niet ingelogd, of was je sessie verlopen. De extensie leest de pagina die je browser toont en logt zelf nergens in – ziet zij een inlogscherm, dan is dat wat er in de clip komt. Log in, laad de pagina opnieuw en haal hem daarna op; het oude bestand kun je gewoon weggooien.

De formules zijn verdwenen

Formules die als gewone tekst op de pagina staan komen mee. Staan ze als afbeelding, dan wordt het een afbeeldingslink, of helemaal niets als je afbeeldingen op “overslaan” hebt gezet. Beide keren is de formule geen doorzoekbare tekst. Voor die pagina’s kun je de afbeeldingsinstelling met een regel per site aanzetten, zodat de link in elk geval blijft staan.

Uit de leeromgeving komt de verkeerde tekst

Veel leeromgevingen tonen het eigenlijke document in een ingesloten kader, en dan is de tekst die je ziet niet de pagina waar je op staat. Zoek de knop “in nieuw tabblad openen” of het rechtstreekse adres van het document, en haal het daar op. Kun je het document alleen als pdf openen, dan is dit niet het gereedschap: pdf’s worden niet gelezen.

Het veld date is leeg gebleven

Studiemateriaal draagt vaak helemaal geen publicatiedatum in de markup, en dan blijft het veld leeg in plaats van gevuld met vandaag. Dat is met opzet: een verkeerde datum in je verwijzing is erger dan een ontbrekende. De dag waarop jij ophaalde staat wel in de bestandsnaam als je {date} in het sjabloon hebt gezet, en dat is precies wat een bronvermelding als raadpleegdatum vraagt.

Wat het niet kan

Formules die als afbeelding op de pagina staan blijven afbeeldingen: ze worden als link bewaard of vervallen als je afbeeldingen uitzet. Video en audio worden niet opgeslagen, en er worden geen schermafbeeldingen gemaakt. Achter een login werkt het alleen als jij zelf al bent ingelogd – de extensie logt nergens in. En je haalt één pagina tegelijk op: een heel vak in één keer binnenhalen zit er niet in.

Vragen