Voor wie
De tekst van een regeling, woordelijk
Regelingen, algemene voorwaarden en beleidsregels veranderen zonder aankondiging. Een Markdown-kopie met het adres waar hij vandaan komt en de datum die erop stond, legt vast wat de tekst zei toen jij hem las. Binnen de artikeltekst worden geen woorden toegevoegd, weggehaald of verplaatst; alleen HTML wordt Markdown.
Waarom een tekstversie schuift
Een geconsolideerde tekst op een overheidsportaal is een momentopname: de volgende wijziging overschrijft de pagina, en de versie waar je advies op steunde is via het gewone adres niet meer te vinden. Bij algemene voorwaarden en beleidsregels van bedrijven is het nog rauwer, want daar ontbreekt vaak elke versiehistorie. Je hebt dan wel een verwijzing, maar niet de tekst.
Kopiëren uit de browser levert een tweede probleem op. De inhoudsopgave in het zijmenu, de kruimelpaden en het blok met gerelateerde regelingen komen mee, en de tabel met termijnen of drempelbedragen valt uit elkaar. In een dossier waarin het op de precieze bewoording aankomt, is een half opgeschoonde kopie geen bruikbare vastlegging.
De vraag die uiteindelijk gesteld wordt, is bijna altijd dezelfde: welke tekst gold op de datum die in het dossier staat. Voor formele regelgeving is dat nog op te lossen, want een overheidsportaal kent versies met een geldigheidsdatum. Voor algemene voorwaarden, tarieflijsten, beleidsregels en huisregels bestaat zoiets niet: er is één pagina, en die is altijd de huidige. Wie de tekst niet zelf heeft vastgelegd op het moment dat hij ertoe deed, kan die vraag niet meer beantwoorden.
Wat de kopie vasthoudt
- Woordelijke tekst: de extensie vat niets samen, herschrijft niets en verandert geen volgorde
- Bron-URL en publicatiedatum in de frontmatter, dus de vindplaats reist mee
- Tabellen met tarieven, termijnen en drempels komen heel door de omzetting
- Voetnoten en verwijzingen blijven behouden in plaats van platgeslagen te worden
- Genummerde leden en opsommingen houden hun structuur en nummering
- Bestanden staan waar jij wilt, zonder derde partij in het pad
- Een tweede clip van dezelfde regeling komt genummerd naast de eerste te staan, dus opeenvolgende versies blijven allebei bestaan
- Het veld
extractionnoteert langs welke weg de tekst is gelezen –domofjsonld-articlebody– zodat de kopie na te lopen is
## Artikel 4:13 1. Een beschikking dient te worden gegeven binnen de bij wettelijk voorschrift bepaalde termijn of, bij het ontbreken van zulk een termijn, binnen een redelijke termijn na ontvangst van de aanvraag. 2. De in het eerste lid bedoelde redelijke termijn is in ieder geval verstreken wanneer het bestuursorgaan binnen acht weken na ontvangst van de aanvraag geen beschikking heeft gegeven, noch een mededeling als bedoeld in artikel 4:14, derde lid, heeft gedaan.
Inrichten voor dossierwerk
Twee dingen moeten kloppen voordat de eerste clip nuttig is: de datum moet in de naam staan, en de bestemming moet de plek zijn waar het dossier toch al ligt.
- Open Opties met een rechtermuisklik op het icoon en zet de bestemming op de map waar je dossierstukken al staan, of op een map die met je gebruikelijke back-up meegaat.
- Zet het sjabloon voor de bestandsnaam op
{date}-{domain}-{title}. De datum vooraan is de dag van vastleggen; daardoor staan opeenvolgende vastleggingen van dezelfde regeling op volgorde en botsen ze niet. - Zet alle vijf frontmatter-velden aan. Het adres en de datum die de pagina zelf opgaf zijn de vindplaats;
extractionis de aantekening waarmee je kunt uitleggen hoe de tekst uit de pagina is gekomen. - Laat de klik op het icoon het voorbeeldvenster openen. Bij tekst waar het op de bewoording aankomt, wil je vóór het opslaan in de leesweergave zien of de nummering van de leden en de tabellen intact zijn.
- Oefen met selecteren: markeer één artikel of één bepaling op de pagina en haal alleen de selectie op. Bij een geconsolideerde tekst van driehonderd artikelen is dat het verschil tussen een bruikbaar stuk en een onleesbaar bestand.
- Voeg een regel toe voor de portalen die je het vaakst gebruikt, met een eigen submap per bron, zodat regelingen en voorwaarden van bedrijven niet door elkaar komen te staan.
- Leg de tekst vast op het moment dat je hem in een advies gebruikt, niet pas als er discussie ontstaat. Dat is de enige stap die achteraf niet meer te zetten is.
Instellingen voor juridisch werk
Wat hier telt, is dat de vastlegging zichzelf kan verklaren: wanneer, waarvandaan, en langs welke weg de tekst is verkregen.
| Instelling | Waarde | Waarom juist deze |
|---|---|---|
| Bestemming | De map van het dossier | Een vastlegging die niet bij het dossier ligt, wordt niet teruggevonden |
| Bestandsnaam | `{date}-{domain}-{title}` | De dag van vastleggen staat in de naam; opeenvolgende versies staan op volgorde naast elkaar |
| Frontmatter | Alle vijf velden aan | Adres en datum zijn de vindplaats, `extraction` is de verantwoording |
| Klik op het icoon | Voorbeeldvenster tonen | Bij tekst waar de bewoording telt, controleer je nummering en tabellen vóór het opslaan |
| Selectie | Eén artikel of bepaling selecteren | Een geconsolideerde regeling van driehonderd artikelen is als geheel onbruikbaar in een dossier |
| Afbeeldingen | Overslaan | Juridische teksten dragen zelden beeld dat iets toevoegt, en linkregels vervuilen de kopie |
| Regel per site | Portaal → eigen submap | Formele regelgeving en voorwaarden van partijen horen niet op één hoop |
## Termijnen | Handeling | Termijn | Aanvang | | --- | --- | --- | | Bezwaar | 6 weken[^1] | dag na bekendmaking | | Beroep | 6 weken | dag na verzending uitspraak | | Verzet | 2 weken[^2] | dag na verzending | [^1]: Bij een besluit dat van rechtswege is ontstaan geldt geen termijn. [^2]: Deze termijn kan door de rechtbank worden verlengd. De markeringen `[^1]` en `[^2]` waren ankers naar het eind van de pagina. De definities staan onder de tabel, dus binnen de notitie verwijzen ze nog.
Drie keer in een dossier
De voorwaarden zoals ze golden bij het aangaan
Bij het aangaan van een overeenkomst leg je de algemene voorwaarden van de wederpartij vast zoals ze op dat moment op de site stonden. Het bestand krijgt de datum van vastleggen in de naam en het adres en de datum van de pagina in de kop, en het gaat mee in de dossiermap.
Anderhalf jaar later verwijst de wederpartij naar “de voorwaarden op onze site”, en die zijn intussen aangepast zonder versiehistorie. Jij hebt de tekst van toen als bestand, en een diff met de huidige versie laat zien welke bepalingen zijn veranderd.
Een geconsolideerde tekst op de peildatum
Je hebt de tekst van een regeling nodig zoals die op een bepaalde datum gold. Op het portaal kies je de versie met die geldigheidsdatum, en haalt de artikelen op die ertoe doen – via een selectie, want de hele regeling is voor het dossier onbruikbaar.
In de clip staan de genummerde leden met hun nummering, de verwijzingen als voetnoten met hun definities achterin, en het adres van precies die versie in de frontmatter. De volgende wijziging op het portaal verandert daar niets meer aan, want het is een bestand bij jou.
Een beleidsregel die stil verdwijnt
Een bestuursorgaan publiceert een beleidsregel als gewone webpagina. Je gebruikt hem in een advies en legt hem daarom dezelfde dag vast. Maanden later is de pagina vervangen door een nieuwe versie zonder aankondiging, en het oude adres leidt daarheen.
Wat je hebt is de woordelijke tekst met de datum die de pagina opgaf, en het veld extraction erbij. Dat is geen bewijsmiddel met een tijdstempel van een derde partij, en zo moet je het ook niet presenteren – het is een controleerbare eigen vastlegging van wat er stond.
Tegenover de gebruikelijke manieren
Op elk kantoor worden deze vijf manieren door elkaar gebruikt. De derde kolom is de eerlijke prijs, ook die van ons.
| Hoe het nu gaat | Wat je krijgt | Wat het kost |
|---|---|---|
| Afdrukken naar pdf | Een vaste weergave met de opmaak erbij | Het zijmenu staat erin, doorzoeken en vergelijken gaat moeizaam |
| Een schermafbeelding | Wat er stond, zoals het eruitzag | Niet doorzoekbaar, niet te citeren, en bij lange teksten onwerkbaar |
| Een bladwijzer naar de versie-URL | Een verwijzing naar de juiste versie | Werkt alleen bij portalen die versies bewaren; bij voorwaarden van bedrijven niet |
| Kopiëren in een dossierdocument | De tekst in je eigen document | De tabel valt uit elkaar en de vindplaats moet je zelf erbij typen |
| Een archiefdienst | Vastlegging bij een derde partij, met tijdstempel | Werkt niet achter een login, en de dienst bepaalt wat er blijft staan |
| Clean Clipper | De woordelijke tekst met adres, datum en extractieweg | Geen tijdstempel van een derde, geen weergave, geen juridisch oordeel |
Als de kopie niet deugt
De tabel met termijnen is verschoven
Dat gebeurt bij tabellen met samengevoegde cellen: Markdown kent die niet, dus ze worden platgeslagen en dan kan de uitlijning anders lopen dan op het scherm. De inhoud blijft, de samenvoeging niet. Controleer zulke tabellen in de leesweergave vóór het opslaan; is de tabel te ingewikkeld om plat te slaan, leg hem dan daarnaast als schermafbeelding vast.
De pagina zit achter een inlog van de organisatie
Dat werkt, mits jij zelf al bent ingelogd: de extensie leest de pagina die je browser voor jouw sessie heeft gerenderd en logt zelf nergens in. Ze stuurt ook niets door – er wordt geen enkel netwerkverzoek gedaan – dus vertrouwelijke stukken blijven op je eigen machine.
Op de zoekpagina van een register komt niets binnen
Een trefferlijst bestaat vrijwel geheel uit linkteksten, en dan meldt de extensie “geen artikel” in plaats van je de lijst als tekst te geven. Klik door naar het document zelf en haal het daar op. Wil je juist de trefferlijst vastleggen, dan is dat een geval voor een schermafbeelding.
Het veld met de datum is leeg
Dan gaf de pagina geen datum op in haar markup. Bij overheidsportalen staat de geldigheidsdatum vaak alleen in de tekst of in het adres, en dat is opmaak en geen metadata: het wordt niet gelezen en niet geraden. De dag waarop jij vastlegde staat wel in de bestandsnaam, en het adres van de gekozen versie staat in source – samen is dat wat je nodig hebt.
Wat het niet is
Het is geen bewijsmiddel: er zit geen tijdstempel of handtekening van een derde partij op, alleen wat de pagina zelf opgaf. De extensie bewaart de tekst en niet de weergave – geen opmaak, geen schermafbeelding, geen pdf van de pagina. Ze koppelt ook niets aan een bronnenregister en geeft geen juridisch advies. Diep geneste opmaaktabellen blijven voor elk gereedschap lastig, ook voor dit.
Vragen
Wordt de tekst op enige manier aangepast?
Overleven ingewikkelde tabellen het?
Waar worden de bestanden bewaard?
Blijft de nummering van leden en onderdelen kloppen?
Kan ik twee versies van dezelfde regeling vergelijken?
Kan ik vastleggen welke tekst op een peildatum gold?
source. Bij voorwaarden en beleidsregels die geen versies kennen, legt je clip vast wat er stond op de dag dat je hem maakte – meer valt daar niet over te zeggen.Blijven voetnoten en verwijzingen bruikbaar?
[^1]-voetnoten met hun definities achter in het bestand, dus binnen de notitie verwijzen ze nog. Bouwt een site zijn noten pas in een pop-up op na een klik, dan moet die open staan op het moment van ophalen.