Kimin için

Eklentisiz, doğrudan Obsidian vault’unuza

Clean Clipper dosyayı, bir kez erişim verdiğiniz klasöre tarayıcının File System Access API’si üzerinden kendisi yazar. Arada topluluk eklentisi, yerel sunucu ya da obsidian:// bağlantısı yok; ayakta tutulacak bir parça daha eklenmiyor.

Vault’a giden yol neden kırılgan

Obsidian’a giden yolların çoğu bir topluluk eklentisinden, yerel bir REST API’den ya da URI şemasından geçer. Her biri ayrı ayrı güncellenir, her biri ayrı ayrı bozulur ve bozulduğunda bunu genellikle kaydetmeye çalıştığınız anda öğrenirsiniz. Not almak yerine kurulum onarmak, bu zincirin doğal sonucudur.

İkinci yük temizlik. Yol çalışsa bile vault’a düşen dosya menüleri, çerez bandını ve “bunlar da ilginizi çekebilir” listesini birlikte getirir. Grafik görünümü ve arama bu çöpü de indeksler; bir süre sonra vault içindeki arama, sitelerin gezinme metnini bulmaya başlar.

Üçüncüsü nereye düştüğü. Kaydettiğiniz her şey tek bir gelen kutusu klasörüne yığılırsa, bir hafta sonra oradan bir şey bulmak sayfayı yeniden aramaktan zor olur. Dosya adı da aynı sorunu taşır: yalnızca başlıktan üretilen adlar çakışır, üstelik vault’ta sıralama ada göredir, dolayısıyla kronoloji dosya adına yazılmamışsa hiç yoktur. Kaydetme anında çözülmeyen bu iki karar, sonradan elle taşımaya dönüşür.

Vault’ta ne değişir

• Eklenti yok, yerel sunucu yok, obsidian:// bağlantısı yok – dosya klasörde öylece belirir
• Obsidian’ın açık olması gerekmez; not, uygulamanın bir dahaki açılışında yerindedir
• YAML frontmatter’da title, source, author, tarih ve extraction; hangisinin kalacağını siz seçersiniz
• {title}, {date} ve {domain} ile dosya adı şablonu, ayrıca vault içinde alt klasör
• Siteye özel kurallar bir adres kalıbını kendi klasörüne yollar: dokümantasyon ayrı, forum ayrı
• Ad çakışmasına sayı eki gelir; aynı sayfanın önceki kaydı üzerine yazılmaz
• {date} yayın tarihidir – sayfa bildirmiyorsa bugünün tarihi konur, uydurma bir yayın tarihi yazılmaz
• Dosya düz .md olduğu için Obsidian’ın kendi araması, grafiği ve şablonları onu diğer notlarınızdan ayırt etmez

---
title: "Markov zinciri - Vikipedi"
source: "https://tr.wikipedia.org/wiki/Markov_zinciri"
date: "2006-04-19T09:12:38.000Z"
extraction: "dom"
---

Markov zinciri, bir olayın gerçekleşme olasılığının yalnızca bir önceki
olayda ulaşılan duruma bağlı olduğu stokastik bir süreçtir.[^1]

[^1]: Markov, A. A. (1906). Birbirine bağlı büyüklükler için büyük sayılar
      yasasının genişletilmesi. Kazan, s. 135-156.

Vault’a yazmayı kurmak

Yedi adım, hepsi bir kerelik. Sonunda okuduğunuz sayfa, Obsidian’a hiç geçmeden, istediğiniz alt klasöre istediğiniz adla düşer.

1. Eklentiyi kurun, simgesine sağ tıklayıp Seçenekler’i açın. Ayarlar ayrı bir sekmede açılır; vault’un açık olması gerekmez.
2. Klasör seç düğmesine basın ve vault’unuzun *içinden* bir dizin gösterin, örneğin Clippings. Tarayıcı yazma iznini bir kez sorar ve o profil için hatırlar; izin yalnızca o klasörü kapsar.
3. İsterseniz alt klasör alanına web yazın. Böylece elle yazdığınız notlarla dışarıdan gelenler aynı ağaçta ama ayrı dallarda durur; sonradan toplu silmek de kolaylaşır.
4. Simge tıklaması ayarını “klasöre kaydet” yapın. Önizleme penceresi artık açılmaz; kayıt bir tıkla, kısayolla da penceresiz olur.
5. Dosya adı şablonunu {date}-{title} yapın. Obsidian dosya listesini ada göre sıralar, tarih önde durunca klasör kendiliğinden kronolojik olur. Türkçe sayfalarda tarih sık bulunmadığı için bu ön ek çoğu zaman kaydettiğiniz günü gösterir – sıralama yine tutar, ama alanı yayın tarihi sanmayın.
6. Frontmatter bölümünde source ve date alanlarını açık bırakın; author alanını okuduğunuz sitelerde imza yoksa kapatın. Dataview ya da benzeri bir sorgu kullanıyorsanız alan adlarını değiştirmeyin, sorgular bu adlara bakar.
7. Bir siteye özel kural ekleyin: adres kalıbı stackoverflow.com, alt klasör forum. Aynı yerde o site için görselleri “atla” yapabilirsiniz – böyle kurallar genel ayarı sitesi sitesine ezer.

Vault için uygun değerler

Aşağıdakiler öntanımlıdan sapan değerler. Üçüncü sütun, her birinin neden özellikle bir vault içinde anlamlı olduğunu söylüyor.

---
title: "Diziyi tarihe göre sıralarken neden sıra bozuluyor"
source: "https://tr.stackoverflow.com/questions/…"
author: ""
date: ""
extraction: "dom"
---

> **Kabul edilen yanıt** · 24 oy

`sort` karşılaştırıcısı sayı döndürmeli; tarih nesnelerini doğrudan
çıkarabilirsiniz.

Üç gerçek oturum

Aynı sayfanın ikinci kaydı

Bir forum konusunu mart ayında kaydettiniz. Haziranda konu değişti: kabul edilen yanıt başkası oldu, eskisi düzenlendi. Yeniden kaydediyorsunuz; ikinci dosya birincinin üzerine yazmıyor, adının sonuna sayı eki alıyor ve aynı forum klasöründe yanına düşüyor.

Vault’ta artık iki dosya var ve aralarındaki fark herhangi bir diff aracıyla görülüyor. Üzerine yazan bir akışta bu karşılaştırma hiç mümkün olmazdı: elinizde yalnızca son hâl kalır, neyin değiştiği kalmazdı.

Okuma listesini bir akşamda kapatmak

Sekmelerde on iki sayfa birikmiş. Her birinde Alt+Shift+M’e basıyorsunuz; pencere açılmıyor, sekmeyi kapatıp diğerine geçiyorsunuz. On iki dosya Clippings/web içinde, adlarının başında tarih, sıralı duruyor.

Ertesi sabah Obsidian’ı açtığınızda hepsi orada. Grafik görünümü onları diğer notlar gibi gösteriyor, arama içlerinden geçiyor; hiçbirinde site menüsü olmadığı için arama artık gezinme metnini bulmuyor.

Kaynağı olan bir literatür notu

Bir ansiklopedi maddesini kaydediyorsunuz. Dosyanın başında source alanında tam adres, date alanında sayfanın bildirdiği tarih duruyor; metindeki dipnotlar [^1] biçiminde, tanımları dosyanın sonunda.

Kendi notunuzu bu dosyaya bağlıyorsunuz. Altı ay sonra kaynağa dönmek istediğinizde adres notun içinde; sayfanın kendisi kaldırılmışsa bile metnin kaydettiğiniz hâli elinizde kalıyor.

Vault’a giden öteki yollar

Hepsi çalışır ve hepsinin kullananı vardır. Üçüncü sütun, bu eklenti de dahil, her yolun bedelini söylüyor.

Dosya beklediğiniz yerde değilse

Klasör izni neden yeniden soruluyor?

Tarayıcı yazma iznini profil ve klasör bazında saklar. Profili değiştirdiyseniz, gizli pencerede çalışıyorsanız ya da tarayıcı verilerini temizlediyseniz izin de gitmiştir. Klasörü ayarlardan yeniden seçmek yeterli; vault’un adı ve içeriği bundan etkilenmez.

Dosya adının sonundaki sayı ne?

Aynı adı taşıyan bir dosya zaten vardı. Eklenti üzerine yazmak yerine boş bir ad arar ve sonuna kısa çizgiyle bir sayı ekler. Bu bilinçli: aynı sayfanın ikinci kaydı çoğu zaman birincisinden daha ilginçtir, çünkü aradaki fark değişikliğin kendisidir. Eski dosya yerinde kalır.

Tarih alanı neden boş?

Sayfa yayın tarihini bildirmediği için. Türkçe ilk elli sitede bu sık görülür: tarih JSON-LD verisinde yoktur, article:published_time etiketi konmamıştır. Eklenti bu durumda alanı boş bırakır – sayfada olmayan bir tarihi uydurmaz. Dosya adındaki {date} ise, sayfa bildirmiyorsa kaydettiğiniz günü yazar; onu yayın tarihi sanmayın.

Not vault’ta göründü ama görseller açılmıyor

Görseller bağlantı olarak duruyor ve çevrimdışıyken açılmaz; eklenti vault’unuza ikili dosya indirmez. Görselleri hiç istemiyorsanız ayarlarda “atla” yapın, o zaman Markdown’da tek bir görsel bağlantısı bile kalmaz. Kaynak site görseli kaldırırsa bağlantı da kırılır – metin yine yerinde kalır.

Yapmadıkları

Vault’unuzu okumaz: var olan notlarınızı görmez, bağlantı kurmaz, etiket önermez. Yalnızca seçtiğiniz klasöre yazar ve o klasörün dışında hiçbir şeye dokunmaz. Görselleri bağlantı olarak bırakır – vault’unuzun içine ikili dosya indirmez, dolayısıyla çevrimdışıyken görseller açılmaz. Obsidian eklentisi değildir; senkronizasyon, tema ve grafik görünümü onun işi, bunun değil.

Sorular